หมาเลียเท้า สาเหตุ อาการ และวิธีแก้ที่เจ้าของต้องรู้
พฤติกรรมหมาเลียเท้าเป็นพฤติกรรมที่เจ้าของสุนัขพบได้บ่อยจนหลายคนอาจมองว่าเป็นเรื่องปกติ หรือเป็นเพียงนิสัยส่วนตัวของสุนัข แต่ในความเป็นจริงแล้ว หากคุณสังเกตเห็นว่าสุนัขของคุณเริ่มเลียเท้าบ่อยขึ้น เลียอย่างหนักหน่วง หรือเลียอย่างต่อเนื่องเป็นระยะเวลานาน พฤติกรรมเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณเตือนของปัญหาสุขภาพ ภาวะความเครียด หรือความผิดปกติทางร่างกายที่ไม่ควรมองข้าม
ในฐานะผู้เลี้ยง การทำความเข้าใจพฤติกรรมของสุนัขเป็นหัวใจสำคัญในการดูแลสุขภาพของพวกเขา บทความนี้จะพาทุกท่านไปเจาะลึกถึงพฤติกรรมหมาเลียเท้าว่าเกิดจากสาเหตุอะไรได้บ้าง วิธีสังเกตอาการที่ควรระวัง แนวทางการรักษาที่ถูกต้อง ตลอดจนวิธีการดูแลป้องกัน เพื่อให้เจ้าของสามารถดูแลสุนัขได้อย่างเหมาะสมและป้องกันการเกิดภาวะโรคที่อันตรายที่ตามมาจากการที่น้องหมาเลียเท้าได้อย่างทันท่วงที
📌 Key Takeaways
- หมาเลียเท้าเป็นเรื่องปกติได้ แต่หากเลียบ่อยหรือเลียจนเกิดแผล ควรรีบหาสาเหตุ
- สาเหตุหลักมักมาจากความเครียด ภูมิแพ้ ปรสิต เชื้อรา หรือการบาดเจ็บที่อุ้งเท้า
- สังเกตอาการผิดปกติ เช่น เท้าแดง บวม มีกลิ่นเหม็น ขนเปลี่ยนสี หรือเดินกะเผลก
- ดูแลด้วยการทำความสะอาดอุ้งเท้า ลดสิ่งกระตุ้น และรักษาตามสาเหตุ
- หากอาการไม่ดีขึ้นหรือมีแผล ควรพาสุนัขพบสัตวแพทย์ทันที
หมาเลียเท้าตัวเอง บ่อยแค่ไหนถึงเรียกว่าปกติ ?
ก่อนอื่นต้องทำความเข้าใจก่อนว่า พฤติกรรมหมาเลียเท้าตัวเองในระดับที่พอดีนั้นถือเป็นเรื่องปกติ เพราะโดยธรรมชาติสุนัขมักทำความสะอาดร่างกายของตัวเองด้วยการเลีย การที่หมาเลียบริเวณอุ้งเท้าหรือตามง่ามนิ้วเล็ก ๆ น้อย ๆ หลังจากการเดินเล่นนอกบ้าน หลังกินอาหาร หรือก่อนนอน อาจเป็นพฤติกรรมที่เพราะพวกเขาต้องการทำความสะอาดเอาเศษดิน เศษหญ้า หรือสิ่งสกปรกออก จากบริเวณนั้น ๆ ซึ่งถือเป็นการดูแลรักษาความสะอาดสุขอนามัยพื้นฐานที่พบได้ทั่วไป
แต่เส้นแบ่งระหว่าง "ความปกติ" และ "ความผิดปกติ" อยู่ที่ความถี่และระยะเวลา หากพบว่าพฤติกรรมการเลียเท้านั้นเกิดขึ้นซ้ำ ๆ อย่างหมกมุ่น เช่น สุนัขเลียเท้าตลอดเวลา ทั้งวัน ใช้เวลาเลียเท้านานเกิน 10 นาทีต่อครั้ง เลียจนไม่ยอมหลับไม่ยอมนอน หรือเลียจนเท้าเปียกชุ่มตลอดเวลา ไปจนถึงเริ่มมีอาการเท้าแดง ขนหลุดร่วง นั่นคือสัญญาณเตือนที่กำลังบอกว่า การเลียเท้านี้อาจไม่ใช่เพียงแค่การทำความสะอาดร่างกายตามธรรมดา แต่เป็นการที่สุนัขมีความผิดปกติบางอย่างซ่อนอยู่ ซึ่งเจ้าของควรรีบหาสาเหตุเพื่อทำการรักษา ก่อนที่อาการจะรุกรามและยากที่จะจัดการให้หายได้
สาเหตุที่หมาชอบเลียเท้า มีอะไรบ้าง ?
หากสงสัยว่าพฤติกรรมหมาชอบเลียเท้านั้นเกิดจากอะไร เราสามารถจัดกลุ่มสาเหตุหลัก ๆ ที่ทำให้สุนัขมีพฤติกรรมนี้ออกได้เป็น 2 กลุ่มใหญ่ ๆ คือ “สาเหตุทางด้านพฤติกรรมและอารมณ์” และ “สาเหตุทางด้านสุขภาพร่างกาย” ซึ่งการแยกแยะสาเหตุให้ถูกต้อง จะนำไปสู่วิธีการแก้ไขที่ตรงจุดได้ ดังนี้
เหตุผลด้านพฤติกรรมและอารมณ์
บ่อยครั้งที่พฤติกรรมหมาเลียเท้าไม่ได้มาจากความเจ็บป่วยทางกาย แต่มาจากสภาวะทางจิตใจและอารมณ์ ซึ่งส่งผลให้เกิดพฤติกรรมย้ำคิดย้ำทำ โดยสาเหตุหลัก ๆ ที่อาจเป็นต้นเหตุ ได้แก่
- ความเครียดและความวิตกกังวล: การถูกปล่อยให้อยู่ลำพัง การย้ายบ้าน การเปลี่ยนแปลงสมาชิกในครอบครัว หรือเสียงดังอย่างฟ้าร้องและพลุ ทำให้สุนัขเลียเท้าเพื่อผ่อนคลายและลดความเครียด
- ความเบื่อหน่าย: ความเบื่อหน่ายจากการไม่มีกิจกรรมทำ การขาดการออกกำลังกาย ไม่มีของเล่น หรือการถูกจำกัดพฤติกรรมและบริเวณ อาจทำให้น้องหมาเลียเท้าเพื่อระบายพลังงานและหากิจกรรมทำแก้เบื่อได้
- การเรียกร้องความสนใจ: หลายครั้งพฤติกรรมหมาเลียแปลว่าพวกเขากำลังเรียกร้องความสนใจ หากในอดีตสุนัขเลียเท้าแล้วเจ้าของเดินเข้าไปหา พูดคุย หรือสัมผัส สุนัขจะเรียนรู้ว่าการทำแบบนี้ทำให้เจ้าของสนใจ และมีโอกาสจะทำซ้ำอีกในอนาคต
เหตุผลด้านสุขภาพ
หากตัดปัญหาเรื่องพฤติกรรมออกไป สาเหตุทางสุขภาพถือเป็นปัจจัยอันดับต้น ๆ ที่ทำให้หมาเลียอุ้งเท้าอย่างหนัก โดยสาเหตุที่พบได้บ่อย มีดังนี้
- ปรสิตภายนอก: เห็บ หมัด หรือไร อาจเกาะอยู่ตามง่ามนิ้วหรือเท้าสุนัข พวกมันสามารถกัดและปล่อยน้ำลายที่ทำให้เกิดอาการแพ้ และกระตุ้นให้สุนัขคันอย่างรุนแรง โดยเฉพาะบริเวณง่ามเท้าได้
- การติดเชื้อราและยีสต์: บริเวณง่ามนิ้วเท้าของสุนัขมีความอับชื้นสูง ซึ่งเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ชั้นดีของยีสต์และเชื้อรา เมื่อติดเชื้อจะทำให้เกิดความคันอย่างรุนแรง และเกิดภาวะอุ้งเท้าสุนัขอักเสบตามมาได้
- โรคภูมิแพ้: เป็นสาเหตุยอดฮิต ไม่ว่าจะเป็นภูมิแพ้อาหาร ภูมิแพ้สิ่งแวดล้อม เช่น แพ้ฝุ่น ละอองเกสรดอกไม้ เชื้อรา หรือน้ำยาถูพื้น เมื่อสุนัขเกิดอาการแพ้ พวกเขามักจะแสดงออกด้วยการคันตามผิวหนัง โดยเฉพาะบริเวณอุ้งเท้าสุนัข หน้าท้อง ใบหน้า รวมถึงใบหู
- ผิวหนังแห้ง: ไม่ว่าจะเป็นการอาบน้ำบ่อยเกินไป ใช้แชมพูที่ไม่เหมาะสม หรือสภาพอากาศที่แห้งแล้งในช่วงฤดูหนาว สามารถทำให้ผิวหนังบริเวณเท้าแห้ง ลอก และเกิดอาการคันระคายเคืองได้
- อาการบาดเจ็บและแผล: บางครั้งเมื่อออกไปเดินเล่นนอกบ้าน สุนัขอาจไปเหยียบหนาม เศษแก้ว หินแหลมคม จนทำให้สุนัขเป็นแผล อุ้งเท้า พวกเขาจึงเลียเพื่อบรรเทาอาการเจ็บปวดและพยายามกำจัดสิ่งสกปรกเหล่านั้น
📍 สังเกตว่าหมาเลียเท้าเลียผิวบ่อย อ่านข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ : โรคผิวหนังสุนัข
อาการหมาเลียเท้า สังเกตความผิดปกติที่อุ้งเท้าก่อนสายเกินไป
การหมั่นสังเกตความผิดปกติ ถือเป็นกุญแจสำคัญในการป้องกันและรักษาพฤติกรรมเลียเท้าของสุนัข หากปล่อยให้สุนัขเลียเท้าจนเรื้อรัง อาจนำไปสู่การติดเชื้อซ้ำซ้อนที่รักษายากขึ้น เจ้าของสามารถสังเกตความผิดปกติได้จากจุดต่าง ๆ ดังนี้
- อุ้งเท้าแดงและบวม: สังเกตบริเวณง่ามนิ้วและอุ้งเท้า หากมีสีแดงจัด บวมเป่ง หรือร้อนเมื่อสัมผัส แสดงว่ามีการอักเสบเกิดขึ้น
- สีของขนรอบเท้าเปลี่ยนไป: หากคุณสังเกตเห็นว่าขนบริเวณเท้าของสุนัขเปลี่ยนสีเป็นสีน้ำตาลแดง หรือสีสนิม นี่คือสัญญาณชัดเจนของการเลียเรื้อรัง เนื่องจากน้ำลายของสุนัขสัมผัสกับเส้นขนและทำปฏิกิริยากันจนทำให้ขนเปลี่ยนสีนั่นเอง
- มีกลิ่นเหม็นผิดปกติ: หากหมาเลียเท้าบ่อย จนเท้ามีความอับชื้น จะทำให้เกิดการเจริญเติบโตของยีสต์และแบคทีเรีย ซึ่งจะส่งกลิ่นเหม็นเปรี้ยว คล้ายกลิ่นชีส
- มีแผลเปื่อย มีหนอง หรือมีเลือดออก: การใช้ฟันแทะหรือเลียอย่างรุนแรง อาจทำให้ผิวหนังถลอกจนกลายเป็นแผลเปิด ซึ่งเสี่ยงต่อการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อนได้
- เดินกะเผลก หรือไม่ยอมลงน้ำหนัก: หากสุนัขเดินผิดปกติ หรือร้องเมื่อถูกจับที่เท้า แสดงว่ามีอาการเจ็บปวดบางอย่างซ่อนอยู่
วิธีรักษาหมาเลียเท้าดูแลได้อย่างไร ?
การจัดการกับปัญหาหมาเลียเท้า ต้องอาศัยการดูแลควบคู่กันทั้งการดูแลพื้นฐานที่บ้าน และการพึ่งพากระบวนการรักษาโดยสัตวแพทย์ โดยสามารถแบ่งระดับการดูแลรักษาออกได้เป็น 2 ส่วน ดังนี้
ดูแลเบื้องต้นที่บ้าน
หากอาการหมาเลียยังอยู่ในระยะเริ่มต้น เจ้าของสามารถบรรเทาอาการและป้องกันไม่ให้ลุกลามได้ด้วยวิธีเหล่านี้
- ทำความสะอาดเท้าเป็นประจำ: ควรใช้ผ้าชุบน้ำสะอาด หรือทิชชู่เปียกสำหรับสัตว์เลี้ยง เช็ดทำความสะอาดบริเวณอุ้งเท้าและง่ามนิ่วทุกครั้งหลังพาสุนัขออกไปเดินเล่นนอกบ้าน เพื่อขจัดสารก่อภูมิแพ้ สารเคมี หรือสิ่งสกปรกที่ติดมากับอุ้งเท้า
- ตัดขนระหว่างง่ามนิ้วให้สั้น: สำหรับสุนัขพันธุ์ขนยาว ควรตัดเล็มขนบริเวณใต้อุ้งเท้าและง่ามนิ้วให้สั้น เพื่อลดความอับชื้นและป้องกันไม่ให้เป็นแหล่งสะสมของเชื้อโรค
- อาบน้ำด้วยแชมพูยาหรือแชมพูสูตรอ่อนโยน: เลือกใช้แชมพูที่ออกแบบมาสำหรับผิวแพ้ง่าย หรือสูตรอ่อนโยนที่ไม่ก่อให้เกิดความระคายเคืองโดยเฉพาะบริเวณอุ้งเท้า รวมถึงต้องเช็ดและเป่าขนบริเวณเท้าให้แห้งสนิททุกครั้ง
- ลดสิ่งกระตุ้นภูมิแพ้: รักษาความสะอาดภายในบ้าน ดูดฝุ่นเป็นประจำ รวมถึงหลีกเลี่ยงการใช้น้ำยาถูพื้นที่มีสารเคมีรุนแรงซึ่งกระตุ้นให้ผิวเกิดอาการแพ้ได้
การรักษากับสัตวแพทย์
หากการดูแลเบื้องต้นไม่เป็นผล หรือสุนัขมีอาการเลียเท้ารุนแรงขึ้น การพาไปพบสัตวแพทย์คือทางออกที่ดีที่สุด เพื่อรับการวินิจฉัยและรักษาอย่างตรงจุด
- การให้ยาแก้คัน: สัตวแพทย์อาจพิจารณาจ่ายยาในกลุ่มยาแก้คันสุนัขชนิดทานหรือยาฉีดระงับอาการคัน ซึ่งจะช่วยตัดวงจรความคัน ทำให้สุนัขหยุดเลีย และเปิดโอกาสให้ผิวหนังได้ฟื้นฟูจนกลับมาเป็นปกติได้ โดยในปัจจุบันมีนวัตกรรมยาแก้คันกลุ่มใหม่อย่างยาแก้คันกลุ่ม JAK inhibitor เช่น oclacitinib ที่ออกฤทธิ์เฉพาะจุด ช่วยหยุดวงจรคัน-เกา-แผล โดยไม่ต้องพึ่งสเตียรอยด์ ซึ่งยาในกลุ่มนี้จะเข้าไปยับยั้งการสื่อสารระหว่างเซลล์ของตัวกระตุ้นที่ทำให้เกิดอาการคันกับตัวรับบนเยื่อหุ้มเซลล์ ส่งผลให้ยับยั้งกลไกการเกิดอาการคันได้ตั้งแต่ต้น แตกต่างจากยาในกลุ่มสเตียรอยด์ที่จะเข้าไปลดการสร้างสารอักเสบ กดการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน ซึ่งไม่เหมาะสมต่อการใช้ในระยะยาว
- การให้ยาปฏิชีวนะ: หากตรวจพบว่ามีแผลเปิดและมีการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน สุนัขจำเป็นต้องได้รับยาปฏิชีวนะเพื่อรักษาการติดเชื้อ
- ยาต้านเชื้อรา: ในกรณีที่มีการเจริญเติบโตของยีสต์หรือเชื้อรามากเกินไป จะมีการใช้ยาทาหรือยารับประทานเพื่อกำจัดเชื้อรา
- การให้แชมพูสูตรรักษาการติดเชื้อ: หากตรวจพบว่าผิวหนังสุนัขมีการติดเชื้อ สัตวแพทย์อาจจ่ายแชมพูสำหรับการรักษาโรคที่มีตัวยาช่วยกำจัดเชื้อโรคสำหรับอาบน้ำหรือฟอกบริเวณที่มีปัญหา เพื่อรักษาการติดเชื้อควบคู่ไปกับการให้ยาตามปกติ
- การใส่ปลอกคอกันเลีย: ในระหว่างการรักษา สัตวแพทย์มักแนะนำให้ใส่ปลอกคอกันเลีย (คอลลาร์) เพื่อป้องกันไม่ให้สุนัขกลับไปเลียเท้าซ้ำจนแผลไม่ยอมหาย และป้องกันสุนัขเลียยา กรณีใช้ยาทาเฉพาะที่
เมื่อไรควรพาน้องหมาพบสัตวแพทย์ ?
เจ้าของหลายท่านอาจลังเลว่าเมื่อไรถึงจะถึงจุดที่ต้องพาสุนัขไปหาคุณหมอ เกณฑ์ในการตัดสินใจที่ชัดเจนคือ หากคุณสังเกตเห็นว่าหมาเลียเท้าถี่ตลอดทั้งวัน และ/หรือต่อเนื่องนานกว่า 1-2 สัปดาห์โดยไม่มีทีท่าว่าจะลดลง หรือมีอาการร่วมดังต่อไปนี้ ควรรีบพาไปพบสัตวแพทย์ทันที
- พบแผลเปิด แผลเปื่อย มีเลือด หรือมีหนองไหลออกมาจากบริเวณง่ามนิ้วหรืออุ้งเท้า
- สุนัขมีอาการเดินกะเผลก ยกขา ไม่ยอมลงน้ำหนัก หรือร้องเจ็บเมื่อถูกสัมผัส
- สีขนรอบเท้าเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลเข้มอย่างรุนแรง และผิวหนังมีสีแดงจัด บวม หรือมีกลิ่นเหม็นรุนแรง
- พฤติกรรมการเลียเท้าส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน เช่น สุนัขตื่นขึ้นมาเลียกลางดึก นอนไม่ได้ หรือเบื่ออาหาร
อย่าปล่อยให้พฤติกรรมหมาเลียเท้ากลายเป็นปัญหาเรื้อรัง เพราะยิ่งรักษาช้า การอักเสบและการติดเชื้อจะยิ่งรุนแรงและใช้เวลาตลอดจนค่าใช้จ่ายในการรักษานานขึ้น
📍 สุนัขเกาบ่อยผิดปกติ อาจเป็นสัญญาณของโรคผิวหนัง อ่านเพิ่มเติม: สุนัขคัน เกาจนเป็นแผล
หมาเลียเท้า ดูแลอย่างถูกวิธี เพื่อสุขภาพที่ดีของน้องหมา
ปัญหาหมาเลียเท้า ไม่ใช่พฤติกรรมที่เจ้าของควรปล่อยผ่านหรือมองข้าม แม้การเลียเพื่อทำความสะอาดเพียงเล็กน้อยจะเป็นเรื่องปกติ แต่หากมีพฤติกรรมที่เลียซ้ำ ๆ เลียบ่อยเกินไป นั่นคือสัญญาณบ่งชี้ถึงความผิดปกติ ซึ่งอาจเกิดได้ทั้งจากปัญหาทางอารมณ์ เช่น ความเครียด ความเบื่อหน่าย หรือปัญหาทางสุขภาพที่ร้ายแรงกว่านั้น เช่น โรคภูมิแพ้ ผิวหนังแห้ง เชื้อรา ไปจนถึงมีบาดแผลที่ซ่อนอยู่
การหมั่นสังเกตความผิดปกติที่อุ้งเท้า การดูแลความสะอาดอย่างถูกวิธี และการพาไปพบสัตวแพทย์เมื่อมีอาการเรื้อรัง จะช่วยให้สุนัขของคุณกลับมามีสุขภาพผิวหนังและอุ้งเท้าที่แข็งแรงอีกครั้ง หากคุณกำลังมองหาตัวช่วยดี ๆ หรือต้องการข้อมูลเชิงลึกเพิ่มเติมเกี่ยวกับการดูแลปัญหาผิวหนัง ภูมิแพ้ และอาการคันในสัตว์เลี้ยง สามารถเข้าไปศึกษาข้อมูลและผลิตภัณฑ์ที่ตอบโจทย์ได้ที่ goodbyeitch.com เพื่อคืนความสุขและรอยยิ้มให้กับน้องหมาแสนรักของคุณ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับหมาเลียเท้า
ทำไมสุนัขถึงชอบแทะเท้า ?
สุนัขแทะเท้าตัวเองได้จากหลายสาเหตุ เช่น ผิวหนังระคายเคือง ภูมิแพ้ เชื้อราระหว่างนิ้ว หรือความเครียด หากแทะซ้ำ ๆ จนเกิดแผลหรือขนรอบเท้าเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาล ควรปรึกษาสัตวแพทย์เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง
หมาเลียเท้าเพราะภูมิแพ้จริงไหม ?
ภูมิแพ้ผิวหนังเป็นสาเหตุที่ทำให้สุนัขเลียเท้าได้ โดยเฉพาะบริเวณอุ้งเท้า ขาหนีบ และท้อง อย่างไรก็ตาม ยังคงมีสาเหตุอื่น ๆ เช่น ปรสิตภายนอก การติดเชื้อราและยีสต์ ผิวหนังแห้ง รวมถึงบาดแผลที่ทำให้สุนัขเลียเท้าได้เช่นกัน ดังนั้นควรพาน้องไปรับการตรวจจากสัตวแพทย์เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริงและรักษาอย่างตรงจุดต่อไป
วิธีป้องกันไม่ให้หมาเลียเท้าบ่อย ๆ ทำได้อย่างไร ?
การป้องกันหมาเลียเท้าป้องกันได้โดยการเช็ดเท้าสุนัขหลังออกนอกบ้านทุกครั้ง หลีกเลี่ยงสิ่งที่ทำให้แพ้ (เช่น หญ้า สารเคมีในบ้าน) และอาบน้ำด้วยแชมพูสูตรสำหรับนสุนัขโดยตรง หากยังเลียบ่อยให้พาพบสัตวแพทย์เพื่อรับการรักษาอย่างเหมาะสมต่อไป
หมาเลียเท้าหลังเดินออกนอกบ้าน อันตรายไหม ?
อาจอันตรายได้ถ้าพื้นที่ที่สุนัขเดินมีสารเคมี หรือยาฆ่าหญ้า ที่มีความอันตราย แนะนำให้เช็ดอุ้งเท้าด้วยผ้าชุ่มน้ำสะอาดทุกครั้งหลังกลับบ้าน ถ้าสุนัขเลียแล้วมีอาการน้ำลายฟูมปาก หรือท้องเสีย ให้รีบพาพบสัตวแพทย์ทันที
เขียนโดย น.สพ.อิทธิพงษ์ ขำทวี
📍อ่านเรื่องน่าสนใจเกี่ยวกับอาการคันเพิ่มเติมได้ที่ www.goodbyeitch.com
#คันบ่อยๆอย่าปล่อยให้ชิน
#หยุดทุกปัญหาบอกลาอาการคัน
#goodbyeitch